Twee jaar dolen in de digitale UWV-jungle

Perspectief

by miek

Twee jaar dolen in de digitale UWV-jungle

Perspectief

by miek

by miek

In de Volkskrant (5 september 2015) las ik het verhaal van Sjors van Beek. Na een lange loopbaan als journalist werd hij bij een reorganisatie werkloos.

Hij beschrijft zijn ervaringen met het UWV. “Twee jaar dolen in de digitale UWV-jungle” is de veelzeggende titel. Een persoonlijk relaas dat herkenbaar is voor velen die (werken met mensen die) overgeleverd zijn aan de soms onbegrijpelijke grillen van dit zo onpersoonlijk geworden instituut.

Verreweg de meeste (hoger opgeleide) vijftigplussers die hun werk verliezen willen graag opnieuw aan de slag. We weten dat dat voor de meesten van hen geen eenvoudige opgave is. Ondanks de brede kennis en ervaring die ze in hun werkzame leven hebben opgebouwd, vaak actueel gehouden door bijscholing en opleiding, is er voor hen nauwelijks ruimte op de arbeidsmarkt. Zelf willen zij vaak niets liever dan actief zijn in het arbeidsproces, zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun inkomen, en een bijdrage leveren in de maatschappij. Als dat niet meer kan vanuit dienstverband, dan graag als zelfstandige, freelancer, tijdelijke kracht of zo nodig vrijwilliger. Dat blijkt niet eenvoudig binnen de kaders van de huidige regelgeving.

Hoe dan ook brengt de ongewenst ontstane situatie voor hen grote onzekerheid met zich mee. Persoonlijke begeleiding kan in deze lastige periode verlichting brengen. Naast de inhoudelijke kant van de zaak (hoe kom ik weer aan de slag?), zijn medeleven, begrip en aandacht voor de zorgen en onzekerheden een belangrijke stimulans om nieuw werk te vinden. Juist het persoonlijke contact met een professionele begeleider draagt bij aan de verwerking van het verlies en het vinden van nieuwe inzichten en mogelijkheden voor de toekomst.

De begeleiding van het hiervoor ingerichte UWV is gereduceerd tot een digitaal proces dat vooral lijkt uit te gaan van een negatieve instelling. Mensen worden gedwongen om in actie te komen, worden gecontroleerd en desnoods gestraft (met korting op de uitkering) als de bureaucratische route niet exact wordt gevolgd. De regels en het online proces zijn dermate ingewikkeld dat het vinden van antwoord op de vele vragen een lijdensweg wordt. Helaas werkt dit alles eerder demotiverend dan dat het bijdraagt aan het vinden van een nieuw perspectief. Ik twijfel er niet aan dat velen van de negentienduizend ambtenaren van het UWV van goede wil zijn en de intentie hebben hun klanten goed te begeleiden. De praktijk van regels en systemen is echter ook voor hen weerbarstig en belemmerend.

Bedrijven en organisaties die serieus werk maken van het vinden van een nieuw perspectief door de zeer ervaren medewerker die “boventallig” wordt, kiezen er vaak voor de betrokkenen persoonlijk te begeleiden. Via de HR professional door een mobiliteitscentrum of externe loopbaanbegeleider, die persoonlijke aandacht heeft voor de verwerking van het verlies van werk. Die de zoektocht naar kansen en mogelijkheden positief ondersteunt en professioneel begeleidt. Opdat vanuit een nieuw perspectief verantwoordelijkheid kan worden genomen voor zijn of haar professionele toekomst.

Het UWV wordt door het verhaal van Sjors van Beek uitgedaagd een slag te maken. In een reactie op het stuk vertelt Tof Thissen, directeur van het UWV Werkbedrijf, dat het UWV zelf ook heel graag wil dat er weer een eerste face-to-face contact komt met nieuwe klanten. Of dat genoeg is om de werkloze constructief te begeleiden, waag ik te betwijfelen. Het is wel een stap in de goede richting.

Josée van Hage

Top